"Imperium bólu. Baronowie przemysłu farmaceutycznego" Patrick Radden Keefe

 

"Bracia Arthur, Raymond i Mortimer Sacklerowie w ciągu kilku dekad zbudowali imperium. Niczym Medyceusze obejmowali mecenatem artystów, a setki milionów dolarów przeznaczali na filantropię. Najstarszy stał za sukcesem Valium i komercjalizacją rynku farmaceutycznego. Braciom podarował firmę Purdue Frederick – zbili na niej fortunę, lecz na zawsze pogrzebali dobre imię Sacklerów.

Majątek rodziny szacowano na miliardy dolarów, ale niepohamowana żądza bogactwa pchnęła ich dalej: do intratnego sektora leków opioidowych. Arthur i Mortimer chcieli, by ich produkt był czymś więcej niż tylko specjalistycznym środkiem stosowanym w opiece paliatywnej. Miał przynieść ulgę rzeszom zwykłych Amerykanów cierpiących na pospolite bóle. Swój lek – OxyContin – reklamowali jako bezpieczną alternatywę dla morfiny. W rzeczywistości jego główny składnik – oksykodon – był od niej dwa razy silniejszy, o czym doskonale wiedzieli. Agresywna strategia marketingowa w ciągu kilkunastu lat doprowadziła do tragedii – setki tysięcy Amerykanów uzależniło się od opioidów, a śmierć z powodu przedawkowania była jedną z głównych przyczyn zgonów w USA. Sacklerowie uparcie powtarzali, że problem nie leży w leku, tylko w jego użytkownikach.

„Odchodząc, należy zostawić świat w lepszym stanie, niż ten, w jakim go zastaliśmy” – zwykł mówić Arthur Sackler. Wybitny reporter Patrick Radden Keefe przedstawia historię rodziny, która z rzekomej troski o pacjentów uczyniła listek figowy dla swojej zachłanności. Imperium bólu to porażająca opowieść o ambicji i filantropii, o zbrodniach i bezkarności. O korumpowaniu publicznych instytucji, o chciwości i władzy. To także historia stulecia amerykańskiego kapitalizmu i świata, w którym pieniądz i sława wygrywają z etyką i człowieczeństwem."

Jeśli do treści nie mogę się specjalnie przyczepić, to forma nie przypadła mi do gustu. Książka zdecydowanie za długa, wiele treści powtarzało się po kilka razy. Mimo tego, temat ważny, interesująco opisany.

"Heroina została stworzona przez ten sam zespół badawczy, który wynalazł aspirynę."

"Lekarze są ludźmi i pogląd, że noszenie białego fartucha może w jakiś sposób uchronić ich przed pokusą, jest fantazją."

"Postęp w naukach medycznych sprawił, że to, co dawniej było niewyobrażalne, stało się "rutyną"."

"Specyfiką amerykańskiej gospodarki jest to, że można wyprodukować niebezpieczny produkt i skutecznie zdjąć z niego wszelką odpowiedzialność prawną za zniszczenia, jakie ten produkt może spowodować, poprzez wskazanie indywidualnej odpowiedzialności konsumenta."

Małym minusem tego reportażu jest częste powtarzanie wątków i szczegółowość która czasami zabijała fascynującą opowieść. Oraz bardziej jest to biografia rodziny Sacklerów, niż rzetelny reportaż o epidemii opioidowej w USA.

6/10