niedziela, 21 grudnia 2025

"Biedne istoty" Alasdair Gray

 

"Żywy trup? Potwór? A może empatyczna i wrażliwa istota poszukująca akceptacji i miłości…

Glasgow, koniec XIX wieku. Ekscentryczny i równie odrażający doktor Godwin Baxter pokonuje nauką śmierć, przywracając do życia ciało młodej samobójczyni, która utonęła w rzece. Jako że przy okazji wszczepia jej mózg małego dziecka, będzie musiał nauczyć ją życia od początku.

Piękna, żywiołowa i błyskotliwa Bella uczy się mówić w błyskawicznym tempie poszerzając swoje słownictwo. Jej postępy przerastają oczekiwania twórcy. Jest pozbawiona uprzedzeń, łakoma życia i wiedzy, a także nienasycona seksualnie. Nie daje się podporządkować ani mężczyznom, ani innym ograniczeniom swoich czasów.

Opowieść o Belli, o jej Bozi, jej kochankach, mężach i jej niespożytej namiętności to historia żywej i prawdziwej miłości oraz niezwykłej przemiany, a także hołd dla naukowej brawury. Przenosi czytelnika z sali operacyjnej późnowiktoriańskiego Glasgow do arystokratycznych kasyn, slumsów Aleksandrii i paryskiego burdelu, aż po ołtarz w szkockim kościele. To jednak wcale nie zapowiada zakończenia… Bo życie bez wolności wyboru nie jest warte życia.

Powieść jest postmodernistyczną rewizją Frankensteina, w której klasycznego potwora zastąpiła Bella Baxter – piękna młoda erotomanka przywrócona do życia z mózgiem niemowlęcia. Parodiując klasyczną powieść wiktoriańską, Gray stworzył dowcipną alegorię polityczną, w której ważną rolę odgrywa wątek pojedynku między żądzami mężczyzn a niezależnością kobiet, wciąż nad wyraz aktualny."

Pomysł na zbudowanie intrygi wokół postaci tajemniczej kobiety-dziecka będącej dziełem szalonego naukowca brzmiał wyjątkowo ciekawie. Sposób przedstawienia tej historii okazał się jednak bardzo toporny i nadmiernie udziwniony. Jak dla mnie.

"Tylko złe religie opierają się na tajemnicach, tak jak złe rządy opierają się na tajnej policji. Prawda, piękno i dobro nie są tajemnicami, są najzwyklejszymi, najbardziej oczywistymi i podstawowymi aspektami życia, podobnie jak blask słoneczny, powietrze i chleb."

"Życie bez możliwości wyboru nie jest nic warte."

"Gdyby praktykujący lekarze pragnęli ratować życie - rzekł Baxter - zamiast na nim zarabiać, zjednoczyliby się w zapobieganiu chorobom, a nie pracowali oddzielnie nad ich leczeniem."

Jestem zmęczona tą książką. Rozumiem jej przekaz. Ale czy to do mnie trafia? Nie wiem. Co tak naprawdę jest tutaj faktem, a co fikcją?

5/10

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz